“Het gaat niet om een wonderbaarlijke vermageringskuur, maar ons plan bevat wel ingrepen in het dagelijks eetpatroon van de patiënten en we stimuleren hen naar een beter bewustzijn over een gezonde leefhouding.” Aan het woord is Elsbeth Vanden Bussche, diëtist in PC Sint-Amandus. Mensen met een psychische kwetsbaarheid in het algemeen en zeker de populatie binnen De Palissant kampt vaker met overgewicht, zelfs vaak richting morbide obesitas. Oorzaken zijn onder meer een onverzadigd gevoel en teveel inname van voeding, een gebrek aan voldoende beweging, invloed van bepaalde antipsychotica en het maken van ongezonde keuzes omwille van de verstandelijke beperking.
Duidelijke afspraken
“We beslisten dat patiënten geen eigen voeding en frisdrank meer mochten meenemen op de afdeling. Dit bete kende een einde aan de pakken chips, flessen cola of de chocopot naast het bed. Ook familie en naasten krijgen de vraag om, hoe goed bedoeld ook, geen voeding meer mee te brengen bij hun bezoek. Om dit te compenseren bezorgt de voedingsdienst ons extra tussendoortjes en fruit. Deze afspraken worden duidelijk gecommuniceerd bij elke opname en er is een screening metabool syndroom bij het begin van elke opname.
Met de wekelijkse begeleidingssessies gaat diëtist Elsbeth gezond leven stimuleren. Daarin komen thema’s als de voedingsdriehoek en de gevaren van suikers, maar ook het belang van tandhygiëne aan bod. En dat op een toegankelijke manier via gesprek, een quiz, een wandeling…
Concrete acties
De afdeling koos ervoor om extra in te zetten op beweging in het therapeutisch programma. De extra vrijgekomen uren voor de bewegingstherapeut waren mooi meegenomen om dit te ondersteunen. Sommige patiënten werden vroeger met het busje aan de afdelingsdeur opgehaald om met een tas gevuld met frisdrank en snoep terug te keren van de winkel. Nu slaagt het team er in om enkele patiënten met de fiets naar de winkel te begeleiden. Er worden concrete afspraken gemaakt rond het toedienen van bepaalde medicatie en de afdelingsarts maakte bij sommige patiënten de shift van een traditionele zittende consultatie naar een wandelconsultatie op het groene domein.
Er is aandacht voor de porties tijdens de vaste maaltijdmomenten van ontbijt, middagmaal en avondmaal. En tussen door zijn er gezamenlijke snackmomen ten waarbij de gezonde keuzes ingebed zijn. Twee keer per week koken de patiënten zelf en maken ze zelf gezonde avondsnacks.
Zoeken naar evenwicht
Waar de patiënten tijdens een opname doorgaans vaak zwaarder werden, zien we nu een stagnatie in gewicht en hier en daar ook gewichtsverlies. Het effect is er wel degelijk. Al blijft het een grote uitdaging als patiënten met ontslag gaan. Om dat we daar vaak een terugval zien, vestigen we in de periode voor ontslag extra aandacht op individuele gesprekken.”
Bij de aanvang van het project kwam er wat weerstand, zowel bij het team als bij de patiënten. Die is doorheen de tijd en omwille van de gewoonte gaan liggen. “Het blijft een evenwichtsoefening met een zeker spanningsveld,” vult afdelingshoofd Simon Vande Ryse aan. “Wat voor de ene patiënt werkt, is daarom niet succesvol voor de andere. Daarnaast leven er onder de zorgverleners soms andere visies. Het kan lastig voelen om zaken te verbieden. Kunnen we dat blikje cola of die zak chips weigeren aan iemand die daar zoveel zin in heeft op een moment dat het heel lastig is? Het gaat om beslis sen, begrenzen, prioriteiten leggen en samen op zoek te gaan naar het juiste evenwicht. Dankzij het project is er wel een grotere bewustwording bij het team rond beweging, voeding en invloeden van medicatie. Ieder teamlid tracht vanuit zijn discipline een steentje bij te dragen op dat aspect van zorg voor patiënten.”